INTERCULTURELE DIALOOG

Via de media is de laatste jaren een beeld ontstaan van de islam als gewelddadig, achterlijk en 
vrouwvijandig. Een beeld waar moslims zichzelf echter niet in herkennen, zelfs het gevoel 
hebben dat hun geloof in diskrediet wordt gebracht. Door te weinig kennis van de islam weten 
veel mensen gebeurtenissen en uitspraken niet op de juiste waarde te schatten of worden deze in 
een verkeerde context geplaatst. Daarom is het tijd om moslims zelf aan het woord te laten.

Moslims in Brabant
Op 6 april werd in ‘De Vier Jaargetijden’ in Tilburg de uitgave gepresenteerd van het boek 
Moslims in Brabant. De bijeenkomst was georganiseerd door het PON (Instituut voor advies, 
onderzoek en ontwikkeling in Noord-Brabant), die met dit initiatief een bijdrage wil leveren aan 
een duurzame samenleving waarin mensen gezond, vrij en krachtig kunnen participeren, een 
wereld die vitaal, sociaal en kleurrijk is (economisch en ecologisch), te beginnen in Noord-
Brabant.
De drukbezochte avond had een breed publiek van geïnteresseerden, van zowel niet-moslims als 
moslims. De sprekers van de avond en de geïnterviewden in het boekje – allen moslim – laten 
een positieve denkwijze zien die modern genoemd kan worden. Belicht worden o.a. de 
kernwaarden van de islam, wat het belang en de waarde van de islam in het dagelijks leven is, 
traditie versus inpassing, liefde en tolerantie versus dwang en controle, terugtrekken in eigen 
kring versus actief bijdragen aan de samenleving.

Wellicht zijn de beschrijvingen soms misschien wat te positief en eenzijdig, omdat niet alle 
groeperingen en orthodoxere imams wilden meewerken aan de totstandkoming van het boekje. 
Maar de sfeer van de avond was zeker bemoedigend.
Goed om te horen dat er een aantal initiatieven is waarbij jonge, goed opgeleide moslims 
jongeren die nog moeilijk hun weg in onze maatschappij weten te vinden, één op één begeleiden 
en zo proberen hen hun opleiding te laten afmaken. De open discussie die volgde laat zien dat 
wij veel van elkaars culturen kunnen leren, wanneer we ervoor open staan.

Kader Abdolah: geloven in het leven
Een duidelijke visie op integratie in een nieuwe samenleving gaf de uit Iran afkomstige schrijver 
Kader Abdolah tijdens zijn voordracht op 11 mei in de Caeciliakerk in Berkel-Enschot, hiertoe 
uitgenodigd door de samenwerkende Mozaïekgroep en de stichting St. Job. 
In een lezing met veel beeldspraak en een oosterse gedrevenheid, waar een geboeid publiek naar 
luisterde, zei hij o.a.: “Als je in een andere samenleving terecht komt, is het leren van de taal 
een plicht. Je hebt daar een geheim te ontdekken: de taal van de mensen. Als je dat niet doet, is 
dat een belediging voor jezelf en de anderen.”
In plaats van een lezing over de multiculturele samenleving (zoals in het vooruitzicht gesteld) 
kondigde hij aan het over het leven te gaan hebben. “Zo is het gegaan: ik wilde nooit mijn huis 
verlaten, nooit weggaan, altijd daar blijven. Ik kon, mocht niet gaan uit mijn vaderland.” Maar 
het leven bepaalde anders: uiteindelijk komt hij terecht in Nederland, vanwaaruit hij drie 
vruchteloze pogingen onderneemt om Amerika binnen te komen. Dan herinnert hij zich een oud 
Perzisch gezegde: ‘Als je iets drie keer geprobeerd hebt en het lukt niet, verander dan je 
schrijftaal.’ 

In de bibliotheek gaat hij op zoek naar een boek waarin hij ‘de essenties’ van de Nederlandse 
taal kan vinden. Jip en Janneke brengen een ommekeer in zijn leven teweeg en na vele maanden 
oefenen heeft hij zich de Nederlandse taal eigen gemaakt. Dan begint hij te schrijven, in het 
Nederlands. Prachtige boeken, zoals Spijkerschrift en Het huis van de moskee.
Momenteel werkt hij aan een vertaling van de Koran: een vertaling “die weliswaar niet 
betrouwbaar zal worden genoemd, maar wel lekker leest met een glaasje wijn erbij.” Met zijn 
vertaling wil hij mensen meenemen naar de “tuin van geluk”.

Een bijzonder levensverhaal van een bijzondere en gepassioneerde man. Desgevraagd naar het 
waarom van zijn zo liefdevolle omarming van het verleden, liet hij weten: “Dat ik niet met wrok 
over het verleden schrijf, komt door mijn lezers, de geest van de tijd, de Nederlandse cultuur. 
Nu de tijd me de energie heeft gegeven te schrijven, moet ik mijn lezers zonder wrok meenemen 
naar achter de gordijnen.” 
Kader Abdolah is vol vertrouwen naar de toekomst. Oosterse wijsheden en Westerse 
rationaliteit komen in deze gedreven man samen: “De geschiedenis gaat zijn eigen weg. De 
multiculturele of multireligieuze samenleving zijn politieke titels: het maakt allemaal niets uit. 
Wat blijft, is: we moeten naast elkaar kunnen wonen en dit land gezonder en vitaler maken. Ik 
geloof in de geest van dit land. Het komt allemaal goed.”

Gesprekken zoals op deze beide avonden gevoerd zijn, geven aan dat een samenleving waarin 
alle meningen de ruimte krijgen, geen utopie is!

Els Panis
Jan Simons

Terug naar overzicht