JONGEREN: WAT HEBBEN WIJ HEN TE BIEDEN?
Eind vorig jaar deed het KASKI onderzoek naar religie en zingeving in de leeftijdgroepen 18-30 (jongvolwassenen)
en 30-40 jaar (dertigers). Centrale vraag: waar halen jongvolwassenen hun inspiratie vandaan en in welk opzicht
verschillen ze hierin van de groep die net iets ouder is?
Behoefte aan rituelen
Uit het onderzoek bleek, dat 66% van de jongvolwassenen en 53% van de dertigers zich als niet-kerkelijk
beschouwt. Ook in religieuze opvattingen en gedragingen scoren jongvolwassenen duidelijker lager dan dertigers:
ze bidden minder vaak, gaan minder vaak naar de kerk en zijn minder vaak geïnspireerd door religieuze ideeën en
rolmodellen. Minder dan dertigers worden zij aangesproken door de traditionele godsdiensten. Wanneer het gaat
om interesse in een viering of ritueel rond belangrijke levensmomenten zoals geboorte, relatievorming of sterven, is
het verschil tussen beide groepen veel kleiner: tweederde denkt hieraan behoefte te zullen hebben. Maar de
meesten van hen willen dit echter wel op hun eigen manier invullen, al dan niet in de kerk.
Inspiratiebronnen
Van de jongvolwassenen die zich als kerklid beschouwen, is ongeveer tweederde op een of andere manier
religieus actief of betrokken, en haalt daar inspiratie uit. Sommigen van hen halen hun inspiratie echter ook uit
andere, niet-religieuze bronnen. Onder de niet-kerkelijken is een kleine groep van ongeveer 10% die religieuze
opvattingen, gedragingen en ervaringen heeft. Van de niet-kerkelijken onderkent een aanmerkelijk grote groep
(ruim de helft) de behoefte aan ritualisering van levensgebeurtenissen.
Oriëntatiepunten
Een aanzienlijk deel (ongeveer tweederde) van de jongvolwassenen en dertigers heeft geen behoefte aan
religieuze oriëntatie: ze zijn niet zo bezig met God, het geloof en de zin van het leven. Ongeveer 40% van de
jongvolwassenen heeft wel behoefte aan inspiratie om een zinvol leven te kunnen leiden, maar zoeken dat niet
persé in kerk of religie. In geval van nood wenden zij zich eerder tot een vertrouwd iemand, lotgenoten of
professionele hulpverleners dan dat ze een kerkdienst bezoeken of een vertegenwoordiger van de kerk raadplegen.
Behoefte aan inspiratie
Jongvolwassenen zoeken (waarschijnlijk) simpelweg minder inspiratie dan de oudere groep. Misschien heeft dit te
maken met hun leeftijd of het generatieverschil: relatief meer jongvolwassenen zijn opgegroeid met weinig of geen
religieuze vorming thuis of op school. Of dit op latere leeftijd zal leiden tot meer behoefte aan zingeving is
momenteel nog niet te voorzien, aldus het onderzoek.
De resultaten van het KASKI-onderzoek leveren voor het jongerenpastoraat een aantal belangrijke constateringen
en vragen op. Op de eerste plaats: jongeren willen zich niet graag binden aan een levensbeschouwelijke of
religieuze groep, maar er is onder hen wel een aanzienlijke behoefte aan zingeving en vooral aan ritualisering van
levensgebeurtenissen. In hoeverre kunnen wij als parochiegemeenschap tegemoet komen aan deze behoefte?
Vervolgens: wat kunnen wij jongeren in die leeftijd bieden aan mogelijkheden of momenten voor zingeving en
inspiratie? En ten slotte: welke eigentijdse vormen kunnen wij aanbieden om belangrijke levensmomenten te
vieren? Hebben wij ‘alternatieven’ voor bijvoorbeeld het vieren van nieuw leven in plaats van de sacramentele
doop of het vieren van relatievorming in plaats van een huwelijksviering? En op welke wijze kunnen wij
bewerkstelligen, dat zij op de realisering hiervan hun eigen stempel kunnen drukken?
Jan Simons